Architektura i planowanie przestrzenne

Architektura i planowanie przestrzenne

FAQ - najczęściej pojawiające się pytania

Increase Zwykły Decrease
opublikowano: Magdalena Gan,

1.    Czym jest proces dialogu Osiedla Warszawy?

 Projekt Osiedla Warszawy to pilotażowy proces dialogu między miastem, interesariuszami instytucjonalnymi i społecznymi a właścicielami działek, którzy wspólnie będą tworzyć wizje rozwoju wybranych obszarów w mieście. W pilotażowej fazie, projekt obejmie dwa obszary – Port  Żerański i Żerań FSO – które zostały wybrane jako pierwsze, spośród kilkunastu obszarów rozwojowych w Warszawie.

 

2.    Dlaczego miasto prowadzi proces dialogu Osiedla Warszawy? 

Proces dialogu wpisuje się w szeroki program działań miasta zmierzający do poprawy jakości przestrzeni miejskiej i warunków życia. Chcemy aby nowe założenia urbanistyczne w Warszawie powstawały zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju – aby mieszkaniom towarzyszyły miejsca pracy (w tym te nowoczesne i innowacyjne), szkoły, przedszkola, ośrodki kultury i opieki zdrowotnej, tereny zieleni, rekreacji i sportu oraz dobry dostęp do sprawnego transportu publicznego. Chcemy zapobiegać powstawaniu mieszkaniowych monokultur (osiedli „sypialni”), jednocześnie przeciwdziałając rozlewaniu się miasta na przedmieścia. Mamy nadzieję, że takie właśnie wizje rozwoju przestrzennego uda nam się wspólnie wypracować dla wybranych obszarów rozwojowych.

 

3.    Kto bierze udział w procesie dialogu Osiedla Warszawy?

 W procesie dialogu udział biorą trzy strony – strona miejska, która będą reprezentować przedstawiciele biur odpowiedzialnych za proces inwestycyjny w mieście, strona społeczna, po której znajdą się potencjalni i aktualni użytkownicy obu terenów, aktywiści, radni, przedstawiciele sąsiadujących instytucji organizacji, a także strona inwestorsko-właścicielska, do której należą właściciele działek na tych terenach prowadzący na nich działalność gospodarczą i planujący na tych działkach inwestycje.

 

4.    Jakie obszary obejmie proces Osiedla Warszawy?

 Pilotażowy proces Osiedla Warszawy obejmie teren Portu Żerańskiego i Żerania FSO. O kolejnych lokalizacjach zdecydujemy na podstawie zdobytych w pilotażu doświadczeń.

  

5.    Dlaczego do pilotażu wybrano te dwa obszary?

 Warsztatami objęte są tereny dla których rozważamy zmianę polityki przestrzennej miasta wyrażonej w Studium.

 W Warszawie zidentyfikowaliśmy kilkanaście terenów dla których konieczne jest uzgodnienie nowego sposobu wielofunkcyjnego zagospodarowania poprzez skoordynowane działania. Są to tereny dla których rozważamy uzupełnienie lub zmianę dotychczasowych funkcji przemysłowych i takie dla których do tej pory nie została wprowadzona cząstkowa zmiana Studium dopuszczająca inne funkcje w okolicy takie jak rekreacyjne, publiczne, mieszkaniowe, handlowe czy usługowe. 

 Dwie wybrane lokalizacje mają bardzo duży potencjał w zakresie funkcji zieleni i rekreacji oraz miejsc pracy, który może pozytywnie oddziaływać na tę część Warszawy i wspierać tworzenie centrum lokalnego dla północno-wschodniej części miasta.

Kluczowa była też otwartość na dialog o przyszłości tych terenów ze strony właścicieli działek/inwestorów.

 Po realizacji pilotażu i jego ewaluacji planowane jest podjęcie dialogu w ramach projektu Osiedla Warszawy dla kolejnych lokalizacji.

 

6.    Co ma na celu proces Osiedla Warszawy?

 Proces ma na celu wspólne określenie kierunków rozwoju przestrzennego wybranych obszarów rozwojowych.

 Liczymy, że dzięki temu powstanie wspólna wizja zagospodarowania Portu Żerańskiego i Żerania FSO i w jej ramach powstaną nowe, wielofunkcyjne osiedla gwarantujące wysoki standard życia użytkowników, wysoką jakość architektury i zrównoważony rozwój miasta. 

 Użycie słowa Osiedla w nazwie procesu nie oznacza, że te fragmenty miasta będą spełniać funkcje mieszkaniowe. Dopuszczamy również takie przeznaczenie, ale zależy nam na różnorodności funkcji i aby swoimi pomysłami na tę przestrzeń podzielili się potencjalni użytkownicy i właściciele działek. Temu ma służyć proces dialogu.

 

7.    Na jakie etapy dzieli się proces dialogu?

 Proces składa się z kilku faz i elementów.

 Od początku lutego zespół ekspercki dr Mikołaja Lewickiego prowadzi wywiady z mieszkańcami i użytkownikami tych terenów, a także prowadzi badania dotyczące tego kto potencjalnie może z tych obszarów korzystać w przyszłości. Wyniki tych badań i wywiadów pozwolą nam zaprosić do udziału w warsztatach około 10 osób reprezentujących stronę społeczną.

 12 lutego rozpoczęliśmy proces spotkaniem otwarcia (typu kick-off) do którego zaprosiliśmy stronę inwestorską i miejską. Podczas konferencji prasowej tego dnia poinformowaliśmy szerszą opinię publiczną jak może przebiegać ten proces i co jest jego celem.

 Równolegle proces dialogu przebiega pomiędzy biurami urzędu m.st. Warszawy. Chcemy zebrać jak najszerszą wiedzę o specyfice tych terenów oraz opracować listę ich potencjałów i zagrożeń wspólnie z większą grupa urzędników. Tą wiedzą podzielimy się podczas wspólnych warsztatów w marcu.

 Trójstronne warsztaty z udziałem strony miejskiej, społecznej i inwestorsko-właścicielskiej będą trwać trzy dni, oddzielnie dla każdej lokalizacji. Ze względów organizacyjnych przewidzieliśmy, że w warsztatach, każdą ze stron reprezentować będzie porównywalna liczba osób (łącznie nie więcej niż 40). Przyjęta formuła uniemożliwia nam zaproszenie większej liczby uczestników. Trzeciego dnia warsztatów przewidujemy jednak publiczną i otwartą prezentację wyników warsztatów i dyskusję. Będą mogli wziąć w niej udział wszyscy zainteresowani. Swój udział można zgłaszać już teraz na adres osiedlawarszawy@um.warszawa.pl

 Prezentacja kończąca warsztaty rozpocznie okres konsultacji społecznych trwający minimum 21 dni. W tym czasie uwagi do wstępnych wyników warsztatów będzie można złożyć pisemnie, w tym przez internet.

 Przewidujemy również kolejne otwarte spotkanie w ramach konsultacji społecznych angażujące stronę społeczną i wszystkich zainteresowanych mieszkańców i mieszkanki miasta. Takie spotkanie odbędzie się pod koniec kwietnia br., a informacja o nim będzie podana na stronie internetowej www.architektura.um.warszawa.pl i www.konsultacje.um.warszawa.pl . Już dziś zapraszamy do udziału.

 

8.    Kto wspiera realizację procesu dialogu?

 Pilotażowa formuła dialogu wymaga wypracowania sposobu pracy i uwzględnienia perspektyw różnych stron. W związku z tym do procesu zaprosiliśmy ekspertów specjalizujących się w obszarach kluczowych dla projektu. Zespół zewnętrznych  ekspertów stanowią dr Łukasz Pancewicz – ekspert-urbanista, koordynator procesu od strony urbanistycznej, dr Mikołaj Lewicki – socjolog, koordynator procesu od strony społecznej, dr Maximilian Mendel – specjalista ds. planowania przestrzennego i rynku mieszkaniowego oraz Maciej Kaufman, architekt. Proces koordynuje beginning | cca. Zewnętrzni eksperci współpracują z pracownikami merytorycznymi Urzędu m.st. Warszawy miasta, przede wszystkim z Biura Architektury i Planowania Przestrzennego oraz innych Biur kluczowych dla danej lokalizacji.

 

9.    Kiedy rozpoczął i kiedy zakończy się proces dialogu Osiedla Warszawy?

 Pomysł na proces dialogu powstał w 2017 roku, przy czym szczegółowa jego koncepcja jest realizowana poprzez analizy w szerszej skali, badania społeczne i dookreślenie narzędzi oraz rekrutację ekspertów od grudnia zeszłego roku. Prototyp procesu powstanie do końca kwietnia 2018 roku. Wnioski z pilotażu umożliwią nam ocenę, na ile proces jest możliwy i efektywny do przeprowadzenia w kolejnych lokalizacjach.

 

10.  Jakie są relacje procesu dialogu Osiedla Warszawy ze Studium Zagospodarowania?

 Testowany na obszarach Portu Żerańskiego i Żerania FSO proces dialogu ma szansę umożliwić bardziej zrównoważone projektowanie miasta. Wiemy, że mechanizmy planistyczne są bardzo statyczne, a Studium z 2006 roku w wielu aspektach się zdezaktualizowało. Dziś analizując cele miasta ze Strategii 2030 inaczej widzimy potencjał wielu terenów.

 Prace nad Studium będą przebiegać tak samo jak do tej pory i będzie im towarzyszył proces konsultacji.

 

11.  Czy proces dialogu to to samo co konsultacje społeczne?

 Nie. Proces dialogu trójstronnego w ramach projektu Osiedla Warszawy stanowi wstęp do procesu konsultacji społecznych. Sam proces dialogu to nowa formuła, którą proponujemy do przetestowania mieszkańcom i inwestorom. Dla miasta jest ona szansą na wypracowanie zrównoważonej i skoordynowanej wizji. Prowadzenie dialogu w ramach projektu Osiedla Warszawy nie zastępuje innych procesów ani procedur związanych z zagospodarowaniem przestrzennym i towarzyszącej im partycypacji społecznej. Dialog ma je uzupełnić o dodatkowy komponent wspólnej rozmowy pomiędzy trzema stronami przy zachowaniu transparentności i równości stron. Wypracowany w ramach dialogu materiał zostanie poddany dyskusji publicznej w ramach konsultacji społecznych.

 Osiedla Warszawy to zatem szansa na zebranie dodatkowej wiedzy o tych obszarach, na uwspólnienie ogólnej wizji tych terenów i na spotkanie w bezpiecznej formule.

 

12.  Kto reprezentuje stronę społeczną i kto zapewni jej wsparcie podczas procesu dialogu?

 Stronę społeczną podczas warsztatów będzie reprezentować około 10 osób dla każdej z obu lokalizacji. Liczba ta jest uwarunkowana charakterem warsztatów, których efektywność determinuje ograniczona liczba uczestników. Każda ze stron reprezentowana będzie przez podobną liczbę uczestników.

 Udział strony społecznej jest sposobem na reprezentację perspektywy oddolnej, lokalnej i ponadlokalnej. W procesie dialogu gwarantujemy wsparcie strony społecznej przez ekspertów, którzy będą starali się dostarczyć więcej informacji o doświadczeniach, poglądach i oczekiwaniach mieszkanek i mieszkańców  Warszawy, z drugiej strony będą starali się wskazać na kwestie, które w trakcie warsztatu się nie pojawiają, a które wiemy - z innych działań, konsultacji, akcji – że są lub mogą być istotne dla mieszkańców stolicy. Wiedza ekspercka posłuży zatem do zbudowania obrazu doświadczeń, opinii oraz postaw Warszawianek i Warszawiaków w obszarach, które decydują o komforcie zamieszkiwania, również na podstawie danych z Warszawskiego Barometru.

 

13.  Kto weźmie udział w wywiadach i warsztatach po stronie społecznej w przypadku Portu Żerańskiego?

 Specyfika obszaru Portu Żerańskiego polega na tym, że w bezpośrednim sąsiedztwie tego terenu nie istnieje de facto zabudowa mieszkalna. Jednocześnie nieopodal na Żeraniu powstają kolejne osiedla, wraz z infrastrukturą, stanowiące w przyszłości naturalne sąsiedztwo, a jak można sądzić – przyszłą część jednej tkanki miejskiej, w której znajdą się projektowane osiedla. Dlatego pomimo braku bezpośredniego sąsiedztwa, można uznać mieszkańców tej części Białołęki za interesariuszy. Podczas procesu badawczego staramy się do nich dotrzeć.

 Na terenie Portu Żerańskiego określamy profil mieszkańców osiedla, którego nie ma. Pracujemy zatem na doświadczeniach i oczekiwaniach grup, które są jak najbardziej podobne do tych, które prawdopodobnie będą je użytkować lub tam zamieszkają. O tym z kolei możemy wnioskować na bazie analizy trendów w zamieszkiwaniu oraz w urbanizacji okolicznych terenów oraz innych, strukturalnie podobnych. „Projektowanie” lub „profilowanie” użytkowników Portu jest jednocześnie identyfikacją przyszłych uczestników warsztatu.

 Zespół ekspercki przeprowadzi wywiady m.in. z kierownikiem żłobka publicznego nr 58 przy ulicy Krzyżówki 58, pracownikiem Białołęckiego Ośrodka Sportu odpowiedzialną za orlik przy ul. Krzyżówki/Kowalczyka, przedstawicielem grupy aktywistów dzielnicowych, przedstawicielem KS Spójnia oraz sekcji wioślarskiej AZS AWF Warszawa, lokalnym przedsiębiorcą (wybranym właścicielem małego osiedlowego sklepu), Radnym Dzielnicy Białołęka.

 Do udziału w warsztatach zaprosimy grupę potencjalnych użytkowników – gospodarstw domowych, którzy mają min. jedno dziecko i nie wcześniej niż w 2006 roku kupiły mieszkanie na Białołęce (Tarchomin/Nowodwory), takie które kupiły tanie mieszkanie na Białołęce lub w innych  osiedlach/dzielnicach, o podobnym profilu socjodemograficznym oraz z gospodarstw gdzie młoda para (do 35 lat) kupiła mieszkanie w tym obszarze (taka dla której z jednej strony cena mieszkania jest ważna, a z drugiej taka która ma duże aspiracje jeśli chodzi o status społeczny). Szacujemy, że oprócz potencjalnych użytkowników w warsztatach udział weźmie Radny Dzielnicy Białołęka oraz inni interesariusze i aktywiści związani z terenem Portu.

 

14.  Kto weźmie udział w wywiadach i warsztatach po stronie społecznej w przypadku Żerania FSO?

 Specyfika obszaru FSO polega na tym, że pomimo tego, iż większość terenu to obszar, którego właścicielem jest FSO, jednocześnie ma on już teraz zróżnicowanych interesariuszy. Dla strony społecznej, najważniejsi z nich to mieszkańcy Osiedla/Kolonii Śliwice.

 Do wywiadu pogłębionego zaprosimy przewodniczącą Rady Kolonii Śliwice i dyrektora biblioteki publicznej nr 102.

 W warsztatach z kolei udział wezmą dodatkowo dwaj wybrani mieszkańcy Kolonii Śliwice oraz, podobnie jak w przypadku Portu Żerańskiego, potencjalni użytkownicy tego obszaru czyli przedstawiciele gospodarstw domowych, które kupiły mieszkanie nie wcześniej niż w 2006 roku na nowych osiedlach z grupy Białołęka, Tarchomin, Ursus, Nowa Wola, za cenę ok. 6200 zł za metr, takie które kupiły mieszkania na Białołęce w cenie wyższej niż 6200 zł za metr, aktywiści działający na Białołęce oraz osoba lub osoby, z grupy, która kupiła luksusowe mieszkanie w tej okolicy.

 

15.  Czy inne osoby, poza listą powyżej, mogą wziąć udział w wywiadzie lub warsztatach?

 Chętni do udziału w wywiadzie lub trzydniowych warsztatach mogą zgłosić swoją kandydaturę na adres osiedlawarszawy@um.warszawa.pl Wybraną grupę obejmiemy badaniami oraz częściowo wywiadami pogłębionymi.

 Do warsztatów zaprosimy wybrane osoby, które są związane z terenem Portu Żerańskiego lub Żerania FSO. Dla 10 osób – uczestników warsztatów po stronie społecznej, przewidzieliśmy nieduże wynagrodzenie, co jest związane z koniecznością rezygnacji z ich codziennych aktywności zawodowych i zarobkowych. Dla pozostałych osób po stronie społecznej reprezentujących grupy, organizacje czy instytucje związane z terenem nie przewidujemy dodatkowego wynagrodzenia.

 Ze względów organizacyjnych nie mamy możliwości objąć warsztatami większej grupy osób. Każda ze stron będzie reprezentowana przez podobną liczbę uczestników. Jeśli po zakończeniu procesu okaże się, że formuła nie jest wystarczająco partycypacyjna, w przyszłości zastosujemy inne rozwiązania i pomysły angażowania zainteresowanych stron do warsztatów tego typu.

 

16.  Gdzie można uzyskać dodatkową wiedzę o projekcie lub zadać dodatkowe pytania?

 Zapraszamy do kierowania swoich pytań na adres mailowy osiedlawarszawy@um.warszawa.pl który powstał specjalnie do tego procesu. Również na stronie www.architektura.um.warszawa będziemy sukcesywnie publikować informacje o dialogu i wynikach kolejnych etapów.

 

17.  Czy planowana nowa zabudowa na terenach objętych warsztatami powstawać ma kosztem terenów zielonych?

 Tereny naturalne występują w północnej części terenu Portu Żerańskiego u zbiegu kanału i linii PKP. Zarówno te tereny jak i wartościowe skupiska zieleni w pozostałych częściach obu obszarów zamierzamy chronić. Zakładamy rozwój wielofunkcyjnych osiedli wyłącznie na terenach zdegradowanych, poprzemysłowych i nieużytkach.

 

18.  Czy planowany wzdłuż Kanału Żerańskiego gazociąg to element projektu Osiedla Warszawy?

Inwestycja firmy GAZ-System nie jest inwestycją m.st. Warszawy i nie jest elementem projektu Osiedla Warszawy, ale jednym z niekorzystnych uwarunkowań. Inwestycja ta  jest i była przez m.st. Warszawa monitorowana, choć to nie władze miasta wydawały na jej realizację zgodę a obecny wojewoda mazowiecki. Co do zasady m.st. Warszawa nigdy nie sprzeciwiało się idei tej inwestycji, bo jest ona kluczowa do zaopatrzenia Warszawy w ciepło - kocioł gazowo-parowy oraz doprowadzenie sieci gazowej do nowych terenów. Nasze uwagi dotyczyły naruszenia terenów zieleni. Wiceprezydent Michał Olszewski złożył w tej sprawie odwołanie, które zostało skutecznie rozpatrzone. Wojewoda został zobowiązany do narzucenia inwestorowi ograniczenia wycinki do maksymalnie 4 tys. szt. drzew (różnego obwodu) na całym przebiegu gazociągu (nie tylko w granicach Warszawy). Jednak co ważniejsze ma wykonać nasadzenia zastępcze zgodne ze Standardami nasadzeń określonymi przez Warszawę w ilości co najmniej dwukrotnie większej niż liczba usuniętych drzew.

 

19.  Czym różni się proces Osiedla Warszawy od warsztatów Miasto Zwarte (MZ)?

W warsztatach Miasto Zwarte, przeprowadzonych w ramach Inkubatora #Mieszkania2030 brali udział eksperci - urbaniści, architekci, architekci krajobrazu, socjologowie oraz reprezentanci biur i jednostek urzędu miasta. Wyniki warsztatów stanowić będą rekomendację do opracowywanego obecnie programu Mieszkania 2030.

 Warsztaty skupiały się na terenach przeznaczonych w obecnym Studium na funkcje mieszkaniowe, natomiast proces Osiedla Warszawy jest dialogiem dotyczącym terenów wytypowanych do przekształceń funkcjonalnych ze względu na swoje predyspozycje.

Wnioski z warsztatów Miasto Zwarte są zbieżne z założeniami przyjętymi w prowadzonym obecnie przez BAiPP procesie dialogu. Należy harmonijnie uzupełniać „dziury” w tkance miasta, opierając nowe zespoły zabudowy na dostępie do transportu publicznego, usług, zieleni, kształtując zróżnicowany miks funkcjonalny i zapobiegając dzięki temu niekontrolowanemu rozlewaniu się miasta na przedmieścia. Podstawą dla projektowania nowych osiedli musi być troska o jakość życia mieszkańców.