Trzy place: Teatralny, Bankowy i Żelaznej Bramy. Podsumowanie warsztatów projektowych

w sali przy sztucznym świetle, na stołami ludzie pochylenie nad grafikami, w trakcie dyskusji
Warsztaty projektowo-konsultacyjne dla Placu Teatralnego | Autor: MAU

Jak powinny się zmienić trzy ważne place w centrum Warszawy? Mamy gotowe koncepcje, które wypracowaliśmy na warsztatach projektowych z ekspertami, mieszkańcami oraz mieszkankami naszego miasta.

W czerwcu, listopadzie i grudniu 2023 r. odbyły się warsztaty projektowo-konsultacyjne dotyczące wizji przyszłego zagospodarowania trzech placów: Teatralnego, Bankowego i Żelaznej Bramy. Ich efektem było wypracowanie koncepcji, które można zobaczyć w raporcie z konsultacji dla poszczególnych placów: Teatralnego, Bankowego i Żelaznej Bramy.

Głównym celem warsztatów było uzyskanie wizji reprezentacyjnych przestrzeni publicznych, które mają pełnić rolę miejsc spotkań, spacerów, odpoczynku i organizacji kameralnych wydarzeń kulturalnych. Place, w szczególności Teatralny i Bankowy są obecnie zdominowane przez układ drogowy. Pełnią przede wszystkim funkcję parkingową, w przypadku Placu Bankowego to również ważny węzeł komunikacyjny i przesiadkowy. Głównym mankamentem pl. Żelaznej Bramy jest z kolei brak bezpośredniego połączenia pieszego i rowerowego z Ogrodem Saskim, co powoduje, że dostępność tego placu jest ograniczona.

Priorytetem jest oddanie jak największej przestrzeni placów pieszym i rowerzystom i wprowadzenie zieleni, w tym zieleni wysokiej, jako niezbędnego elementu infrastruktury łagodzącej zmiany klimatu w obszarze miejskim.

Nowe Centrum Warszawy

Warsztaty projektowe dla 3 placów to kolejny etap zmian w ramach Nowego Centrum Warszawy. NCW to wieloletni program przebudowy stołecznego Śródmieścia zainicjowany przez Prezydenta Warszawy, Rafała Trzaskowskiego, dzięki któremu centrum miasta zmieni się w wygodną sieć komfortowych przestrzeni publicznych. Chcemy to zrobić za pomocą zarówno większych projektów, jak i mniejszych ingerencji.

Co się wydarzyło po warsztatach

Po warsztatach projektanci przez kilka miesięcy uszczegóławiali i dopracowywali koncepcje w porozumieniu m.in. z ekspertami z biur i jednostek Urzędu m.st. Warszawy oraz instytucji opiniujących. Stworzyli także raporty opisujące analizy przedprojektowe i rozwiązania zawarte w koncepcjach. Dziś przedstawiamy wypracowane wizje 3 nowych przestrzeni publicznych w ścisłym centrum Warszawy.

Główne proponowane zmiany

Plac Teatralny zyska zielone przestrzenie rekreacyjne z elementami przypominającymi o historii tego miejsca, fontannę naprzeciwko głównego wejścia do Teatru Wielkiego ­–  Opery Narodowej i rząd drzew wzdłuż ul. Senatorskiej. Ograniczony zostanie ruch samochodowy do minimum (obsługa transportowa gmachu Opery i kościoła św. Andrzeja Apostoła i Brata Alberta).

Z placu Bankowego zniknie parking, a pomnik Słowackiego zyska zielone otoczenie z ławkami. Po wschodniej stronie zostanie uporządkowany skwer przed lokalami usługowymi a przestrzeń przy Błękitnym Wieżowcu zyska przestrzeń na ogródki gastronomiczne. Ważną zmianą ma być brakujące przejście naziemne przez al. „Solidarności”. Nie zabraknie dróg rowerowych i dodatkowej przestrzeni dla pieszych.

Plac Żelaznej Bramy zyska dodatkowe szpalery drzew i efektowną pergolę, zmieni się jego nawierzchnia na przepuszczalną. Pod pomnikiem Kościuszki nadal będzie miejsce na naukę tango w letnie wieczory. Co najważniejsze będzie można przejść do Ogrodu Saskiego na wprost bez konieczności pokonywania dłuższej drogi do istniejącego teraz przejścia ze światłami przy ul. Królewskiej.

Zapraszamy do zapoznania się z pełnymi opracowaniami dotyczącymi proponowanych zmian na Placach dostępnych w menu po prawej stronie lub klikając w poniższe linki:

>>>Plac Teatralny

>>>Plac Bankowy

>>>Plac Żelaznej Bramy 

Rysunek przedstawiający koncepcję zagospodarowania placu Teatralnego. W centrum placu przed wejściem do teatru widać centralny zbiornik wodny. Po dwóch jego stronach znajdują się zieleńce w kształcie prostokątów z zaokrąglonymi rogami. W zieleńcu zachodnim wkomponowano wjazd do garażu podziemnego ze skrętem w lewo z Wierzbowej i dwa pawilony wyjścia z garażu. W wyjątkowych sytuacjach dojazd możliwy jest również pętlą w nawierzchni placu dookoła zieleńca. W zieleńcu zachodnim znajduje się niewielka fontanna, zaś w zieleńcu wschodnim - zbiornik wodny. Wszystkie elementy wodne, w tym centralna fontanna, znajdują się w osi długości placu. Część centralna przed wejściem do Teatru Wielkiego jest szeroko otwarta, a oba zieleńce bardziej kameralne, z wysokimi drzewami i niższą zielenią. W koncepcji pokazano również szpalery drzew po obu stronach Wierzbowej, przy wjeździe w Bielańską, po północnej stronie Senatorskiej i po wschodniej stronie Moliera. Na rysunku pokazano również nawierzchnie dla poszczególnych stref funkcjonalnych placu, lokalizację przystanków, miejsc postojowych, w tym dla osób z niepełnosprawnościami, ławek, źródeł światła, słupków wygradzających, stojaków rowerowych. Zaznaczono również ważne elementy do zachowania (np. pomniki, południk warszawski) jak również dodatkowe elementy wzbogacające plac (np. fotoplastikon).
Zobacz galerię (3 zdjęć />)
W nowej koncepcji placu Bankowego zaznaczony jest zmieniony przebieg zwężonej ulicy Marszałkowskiej, przesunięte zielone torowisko, nowe lokalizacje przystanków komunikacji miejskiej (wraz z dodatkowym potencjalnym wejściem do metra przy skrzyżowaniu alei Solidarności po stronie urzędu wojewódzkiego), lokalizacja stref zieleni wysokiej (drzewa) i niskiej (dwa skwery, jeden po zachodniej, drugi po wschodniej stronie ulicy Marszałkowskiej), a także pomniki do zachowania i/lub relokacji. Wskazano także nawierzchnie poszczególnych ciągów pieszych i jezdnych, a także elementy małej architektury i oświetlenia, które szczegółowo będą omówione w dalszej części opracowania.
Koncepcja placu przewiduje zachowanie i uzupełnienie istniejącej zieleni. Zakłada utrzymanie liniowego charakteru zieleni oraz szpalerowych nasadzeń drzew wzdłuż Osi Saskiej wraz z pergolami po obu zewnętrznych stronach ramującymi przestrzeń placu. Pozostaje również układ rabat wieloletnich bylin i kwiatów na środku osi wraz z podłużnym elementem wodnym oraz trawniki po obu stronach umożliwiające rekreację. Przed pałacem Lubomirskich po wschodniej stronie zaproponowano zieleń w stylu formalnym i regularnym tworzącą zielone aneksy, w których można odpocząć. Istotnym elementem tej części placu jest element wodny. Na pasie zieleni pomiędzy jezdniami ulicy Marszałkowskiej widoczne jest nawiązanie do rabat na placu Żelaznej Bramy i zaznaczenie miejsca gdzie historycznie stała brama do Ogrodu Saskiego wraz z symbolicznie zaznaczonymi narożnikami kamienic, które kiedyś się tam znajdowały. Plac i park połączone są przejściem naziemnym wraz z przejazdem rowerowym przez ulicę Marszałkowską i tory tramwajowe. W północnej części widoczne jest przeprojektowane skrzyżowanie ulicy Ptasiej i Przechodniej w formie ronda.