Wyniki konkursu na koncepcję pomnika Polaków ratujących Żydów w czasie II Wojny Światowej

Jury z satysfakcją odnotowuje, ze temat Pomnika spowodował zainteresowanie licznych projektantów i co ważne, wszystkie złożone prace spełniły formalne wymogi regulaminu. Jury stało przed zadaniem wybrania pracy do realizacji i po burzliwych dyskusjach zdecydowało o wyborze I nagrody formułując zalecenia, które wzmocnią oddziaływanie pomnika. Zwrócono uwagę na jedność idei i formy oraz siłę oddziaływania w konkretnej scenerii placu Grzybowskiego i kościoła Wszystkich Świętych. II nagrodę przyznano pracy, która była bliska rozwiązania satysfakcjonującemu. Natomiast trzy wyróżnienia przyznano pracom, które reprezentują odmienne, ale interesujące sposoby myślenia o pomniku, chociaż ich forma nie stała się wystarczającą odpowiedzią na wyzwanie przed którym stanęli konkurujący.

Miejsce I

Piotr Musiałowski i Paulina Pankiewicz, współpraca: Michał Adamczyk

Plansza z koncepcją - nagroda I

 

Opinia sądu:

Projekt stanowi całościową i spójną odpowiedź na wyzwanie tematu i miejsca. Wstęga jest przestrzennym gestem w skali placu odpowiadającym bohaterstwu jednostki wobec przemocy i śmierci. Intuicyjnie, nie zaś dosłownie, odczuwamy symbol łączenia się, przenikania dwóch światów, słowem: trudny optymizm, jaki wyrażał się w postawie Polaków ratujących Żydów w czasie niemieckiej okupacji. Wstęga stanowić będzie dominantę czytelną w kontekście otoczenia, a jednocześnie stanowi optymalne i niemonotonne rozdzielenie przestrzeni ulicy i dziedzińca kościoła Wszystkich Świętych.

Miejsce II

Piotr Wesołowski, Agnieszka Hawryszczuk

Plansza z kocepcją - nagroda II

 

Opinia sądu:

Projekt jest śmiałą próbą dialogu z arkadą Marconiego. Drogę wzdłuż kościoła pomyślano jako kompozycję czarnych bloków o zmiennej geometrii, które symbolizują dramatyzm sytuacji. Daje to interesującą przestrzennie odpowiedź na problem przenikania strefy placu i ulicy z arkadami i dziedzińcem przykościelnym. Wątpliwości budzi przytłaczający pesymizm przekazu i rozpoznawalność pomnika w skali placu i z dalszych perspektyw. Granica między drogą z czarnych brył a dziedzińcem kościoła faktycznie wymagałaby i tak ogrodzenia, choćby ukrytego.

Wyróżnienia:

- Bulanda, Mucha Architekci Sp. z o.o., współpraca: Andrzej Bulanda, Maciej Bulanda, Jacek Chyrosz, Jadwiga Gajczyk, Włodzimierz Mucha

Opinia sądu:

Trafna, czytelna metafora otwartych drzwi i przejścia przez wąski korytarz. Lakoniczny znak symbolizujący ukrycie, ryzyko, poruszanie się w szczelinie wolności. To, co jest zaletą, okazuje się też wadą: ściany są zbyt niskie a odległość między nimi (przy drodze tam i z powrotem) zbyt wąska. Trudno ignorować ryzyko dewastacji i kwestię bezpieczeństwa zwiedzających.

- JRK 72 Architekt Jacek Krych, współpraca: Jacek Krych, Klaudia Fiegler, Michał Nawrot, Joanna Urbanowicz, Marek Szeniawski

Opinia sądu:

Abstrakcyjna przestrzeń tunelu podejmuje klasyczną już próbę modernistycznej budowy symbolu przez przestrzeń i drogę widza od ciemności podziemia do światła. Rozwiązanie czyste od strony koncepcyjnej, z prawidłowym ruchem publiczności. Skala wejścia w kontekście arkad budzi jednak poważne wątpliwości, a budowa podziemi, gdy obok są autentyczne podziemia kościoła, w którym ukrywano Żydów wydaje się chybiona. Pozostawienie otwartego w nocy tunelu budzi wątpliwości związane z zachowaniem porządku i bezpieczeństwa zwiedzających.

- Anna Drozd-Tutaj

Opinia sądu:

Wyróżnienie przyznano za propozycję syntetycznego znaku pojednania, próbę wyrażenia idei ratowania Żydów przez Polaków i hołdu temu cichemu, trudnemu bohaterstwu. Jury doceniło również włączenie do kompozycji pomnika bocznej ściany arkady Marconiego
Rozwiązanie nie jest jednak dostosowane skalą do otoczenia, a element narracji – długi mur z tysiącami nazwisk razi schematyzmem.

Załączniki: